.....
فضای خالی دیسک

پر شدن فضای دیسک و کند شدن سیستم

یکی دیگه از سوالاتی که همواره ذهن کنجکاو کاربران کامپیوتر رو به خودش مشغول می کنه، ارتباط بین فضای خالی کم در هارد دیسک و کند شدن سیستم هست. مورد مشاهده شده که هارد 2 ترابایت خریده، بعد یه آلبوم MP3 دانلود کرده و آهنگا رو یکی یکی بررسی کرده و چندتاشونو پاک کرده تا فضای دیسک بیخودی اشغال نشه و سیستمش کند نشه :) یعنی حجمی که کل کارهای اون خواننده می تونست روی دیسک 2 ترابایتی اشغال کنه به زحمت به 1 درصد می رسیده، چه برسه به یه آلبومش، و در مرحله بعد چه برسه به سه تا دونه فایل 5 مگابایتی :)

خلاصه این که بد وضعی شده، یه چیزایی یه جاهایی به دلایلی گفته شدن، بعد اینقدر تغییر کردن که کلا تبدیل شدن به یه موضوع دیگه. این ماجرای فضای خالی هارددیسک هم یه چیزی تو همین مایه هاست. یه مقدار هم تقصیر این برنامه های بهینه سازیه. یعنی یه جور کادر قرمز با علامت خطر باز می کنن و نصف صفحه رو می گیرن که انسان فکر می کنه مثلا سی پی یوش ذوب شده، بعد متن پیام رو می خونین، می بینین داره میگه: 12 مگابایت فضای اضافه اشغال شده، آیا می خواهید آنها را پاک کنید؟ بعد مثلا شما Yes رو میزنی، یه پنجره دیگه باز میشه، نوار پیشرفت یکی یکی خونه هاش پر میشه، رنگها عوض میشن، صفحه تاریک میشه، بعد روشن میشه، آخرش هم انگار آدم فضایی هایی رو که زمین رو اشغال کردن، شکست دادن، نوای شعف پخش میشه و رنگ همه چی سبز میشه و 12 مگابایت فضای اشغالی به مام هارددیسک برمیگرده :)

ولی آیا براستی پر شدن فضای هارددیسک اینقدر مهمه؟ هم بله و هم خیر. چندتا موضوع هست که باید بهش توجه بشه. اولین موضوع اینه که چی و کی داره از فضای خالی هارددیسک استفاده می کنه که اگه فضای خالی کم بشه، دچار مشکل میشه. مثلا سیستم عامل. سیستم عامل برای کارکرد خودش احتیاج به مقداری فضای خالی داره، به علاوه فایلهایی که در صورت کم بودن حافظه موقت، ایجاد میشن تا کمبود RAM رو جبران کنن. این فایل ها به برنامه های دیگه هم کمک می کنن که در شرایط کمبود حافظه موقت، بتونن به کارشون ادامه بدن. البته فایلهایی که سیستم عامل برای کارکرد صحیح، ایجاد می کنه، فقط همین یه مورد نیست، پس بهتره که فضای خالی در اختیار سیستم عامل باشه. اگه تنظیماتی رو توی ویندوز تغییر نداده باشین، ویندوز، بیشتر کارهاشو توی درایوی که روش نصب شده (معمولا C) انجام میده و مزاحم سایر درایوها نمیشه :) پس به طور خلاصه، بهتره که درایو ویندوز، همیشه فضای خالی داشته باشه، هم برای اینکه ویندوز بتونه به کاراش برسه و هم برای اینکه پروسه های بهینه سازی بهتر و سریع تر انجام بشن. یکی از این پروسه ها دیفرگ کردن دیسک هست. دیفرگ کردن همون کنار هم چیدن فایلهایی هست که به مرور زمان روی دیسک پخش شدن، یعنی یه بخش شون اینور دیسک هست، یه بخشش اونور دیسک و این روی سرعت کلی سیستم تاثیر منفی میذاره. حالا ویندوز (یا برنامه های بهینه سازی دیگه) در مواقع بیکاری، سعی می کنه این فایلها رو مرتب کنه، ولی اگه فضای خالی دیسک خیلی کم باشه، عملیات دیفرگ انجام نمیشه، یا مدت زمانش خیلی طولانی میشه و یا ناقص انجام میشه، به این دلیل که باید فضای خالی کافی وجود داشته باشه تا یه سری فایلها به طور موقت پرتاب بشن اونجا، بعد خیلی مرتب و منظم برگردن سرجای جدیدشون. مثل اینکه میز شما خیلی شلوغ و بهم ریخته است، اول همه چیز رو هل میدین یه گوشه ی خالی از میز و بعد یکی یکی هرچیزی رو میذارین سر جاش، ولی اگه میز اصلا جای خالی نداشته باشه، چاره ای ندارین جز اینکه خونه رو آتیش بزنین:)

همچنین ببینید:  از ویندوز ۱۰ متنفرید؟ چه کار کنید؟

البته این فقط یه مثال از کاربرد فضای خالی برای درایو ویندوز (یا هر درایوی که برای فایلهای سیستمی تعیین کردین) بود و به طور کلی خیلی خوبه که برای این درایو ها حداقل 10 تا 15 درصد فضای خالی در نظر بگیرین. جدا از کارایی بهتر، ممکنه فضای خالی کم روی درایو ویندوز (سیستم) در کارهای روزانه شما اخلال ایجاد کنه. مثلا شما پک کامل نرم افزارهای مهندسی و گرافیکی رو از کنار جوب خریدین پنج هزار تومن، بعد اومدین منزل که نصبش کنین، معمولا این برنامه ها رو فشرده می کنن تا در هزینه دیسک خام صرفه جویی بشه :) و برای نصب باید از حالت فشرده خارج بشن. کجا خارج بشن؟ فولدر فایلهای موقت ویندوز؟ فضای کافی موجود است؟ نه دیگه. در نتیجه اگه شانس بیارین برنامه نصب بهتون پیام میده که جا نیست، اگرم شانس نیارین که یه کادری باز میشه و میگه: “یک چیزی یک جایی به یک مشکلی برخورده است” :) و باید بگردین دنبال مشکل…

یعنی فضای خالی روی درایوهای دیگه مهم نیست؟

تقریبا میشه اینطوری گفت. به جز چندتا نکته که نباید فراموش کرد. یکی اینکه پر بودن هر دیسکی، عملیات بهینه سازیش رو کند یا غیرممکن می کنه. البته پر بودن با دارای اطلاعات بودن فرق میکنه. در واقع لازم نیست که هر روز راه بیوفتین و همه ی فایلها رو بررسی کنین یا مثلا قبل از کپی کردن یه فلش 8 گیگی، 20 گیگ از روی دیسک اطلاعات پاک کنین :) نکته دوم به درد کسانی میخوره که تنظیمات پیشفرض ویندوز رو تغییر دادن. مثلا ممکنه شما فولدر فایلهای موقت ویندوز، یا فایل حافظه مجازی یا … به محلی غیر از درایو ویندوز منتقل کرده باشین. در این حالت، همون داستانهایی که راجع به درایو ویندوز گفتیم، در مورد این درایو هم باید رعایت بشه. نکته سوم، نرم افزارهایی هستن که از دیسکها به عنوان فضای موقت استفاده می کنن. البته این موضوع توی همون نرم افزارها قابل تنظیم هست، ولی پر بودن درایوهایی که به این منظور استفاده میشن، باعث میشه این برنامه ها کندتر عمل کنن و یا حتی دچار مشکل بشن. به علاوه، پر بودن این درایوها باعث میشه، دیفرگ شدن شون هم به درستی انجام نشه و همین دیفرگ نشدن، بازم باعث کندتر شدن برنامه هایی میشه که از اون درایو استفاده می کنن. مثلا همین فتوشاپ خودمون رو در نظر بگیرین:) فتوشاپ برای بهتر کار کردن میتونه علاوه بر حافظه موقت و حافظه مجازی از فضای دیسک ها هم کمک بگیره. حالا فرض کنین همه ی درایوهای شما مملو از فایلهای علمی و آموزشی و فرهنگی هستن، خب فتوشاپ سعی میکنه، طبق لیستی که توی تنظیماتش مشخص شده، یکی یکی به درایوها سر بزنه و ببینه کجا مکان خالی پیدا می کنه تا نیازهاشو برطرف کنه :) اگه مکان خالی پیدا کرد که هیچی، اما اگه نتونست پیدا کنه، خیلی عصبی میشه و ممکنه گیر کنه :)

همچنین ببینید:  راهنمای تصویری خاموش کردن خودکار کامپیوتر

جمع بندی

خب من زیاد جمع بندیم نمیاد، ولی مجبورم مجبور :) حفظ درصد مشخصی از فضای دیسک برای کارایی بیشتر سیستم، تصمیم معقولی هست، اما زیاده روی تو این کار هم گاهی خنده دار میشه. مثلا واقعا احتیاجی نیست که روی دیسک چند ترابایتی که بیشتر از 70 درصدش هم خالیه، در به در دنبال فایلهای 5 مگابایتی بگردین و انگار که سوسک شکار کردین، بزنین پاک شون کنین :) البته جدا از مساله ی حجم اشغال شده، تعداد فایلها هم میتونه روی کارایی سیستم تاثیر بذاره. مثلا شما فرض کنین یه فولدر دارین که توش یه فایل 1 گیگابایتی هست و یه فولدر دیگه دارین که توش 1 میلیون فایل 1 کیلوبایتی هست. منبع= تکنامه. به اینکه این مثال خیلی مهمه بهتره این قسمت رو به طور عملی انجام بدین تا متوجه تفاوت بشین :) فقط کافیه یه فولدر بسازین و توش یه فایل 1 گیگابایتی بذارین و یه فولدر دیگه بسازین و 1 میلیون فایل 1 کیلوبایتی توش بذارین :) و قاعدتا باید به این نتیجه برسین که فقط حجم نیست که روی کارایی سیستم تاثیر میذاره :) یعنی ممکنه شما 50 در صد دیسک تون پر باشه، اما با 100 تا فایل، یا همون 50 درصد دیسک پر باشه با 100.000 فایل. حجم اشغال شده یکی هست، ولی تعداد بیشتر فایل می تونه روی سرعت سیستم تاثیر بذاره…

حالا ما دورهمی یه مثالی زدیم که عمق فاجعه رو بررسی کنیم :) ولی در واقعیت، یک میلیون فایل یک کیلوبایتی، خیلی بیشتر از یک فایل یک گیگابایتی روی دیسک فضا اشغال می کنه. به خاطر استاندارهایی که برای ذخیره سازی فایل ها استفاده میشه.

خب پس به قول معروف : ذخیره کنیم و پاک کنیم ولی زیاده روی نکنیم :) البته به نظرم باید در یه مطلب دیگه به راه های اساسی خالی کردن فضای دیسک، مخصوصا درایوهای سیستمی و همینطور بهینه سازی دیسک ها برای کارایی بیشتر و تفاوت دیسکهای چرخشی با دیسکهای SSD و… بپردازیم که خب بالاخره یه روزی می پردازیم :)

تکنامه

این را هم ببینید

تکنامه-بلوتوث-وب

بلوتوث وب چیست؟

بلوتوث معمولا ما رو یاد هدفون بی سیم و بلندگوی بی سیم و نوتیفیکیشن و …

avatar
تکنامه